Βυζαντινών Γεύσεις: Τι έτρωγαν στο Βυζάντιο

    πηγή: www.lifo.gr

 

   Τα πιάτα των βυζαντινών είναι η διασταύρωση της βαριάς κουζίνας των Ρωμαίων με τους λιτούς θησαυρούς της ελληνικής θάλασσας και το δυναμωτικό φαγητό του αρχαίου ελληνικού κόσμου.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

Εξερευνώντας τον κόσμο του Βυζαντίου - Εκπαιδευτικές δραστηριότητες

πηγή: http://exploringbyzantium.gr/EKBMM/

Διασκεδάζω, παίζω και μαθαίνω, είναι τα κεντρικά σημεία που θα μπορούσαν να περιγράψουν το site που ονομάζεται: Εξερευνώντας τον κόσμο του Βυζαντίου, που κατασκευάστηκε από το ΕΚΒΜΜ. Πλούσιο και καλά δομημένο υλικό, φτιαγμένο με καλή αισθητική και προπαντώς έγκυρες πληροφορίες.

Η κρίση της εικονομαχίας διχάζει τους Βυζαντινούς

πηγή: http://paidio.blogspot.gr/

Τι θα μάθουμε:

• Τι ήταν η εικονομαχία.
• Ποια ήταν η αιτία της.
• Ποιες οι συνέπειες αυτής της διαμάχης.
• Πώς σταμάτησε.

Η εικονομαχία ξέσπασε στη διάρκεια του 8^ου αιώνα. Ήταν μια θρησκευτική διαμάχη που οδήγησε σε σοβαρές ταραχές, οι οποίες δίχασαν τους βυζαντινούς και έφεραν το κράτος σε δύσκολη θέση. Αιτία της διαμάχης ήταν οι αποφάσεις των Ισαύρων αυτοκρατόρων Λέοντα Γ΄ και Κωνσταντίνου Ε΄:

• Να απαγορεύουν την προσκύνηση και τη λατρεία των εικόνων.
• Να υποχρεώσουν τους μοναχούς και τους κληρικούς να υπηρετούν τη στρατιωτική θητεία τους, πριν δεχτούν το ιερατικό τους αξίωμα.

Ο Λέοντας Γ΄

Πολλοί χριστιανοί, αντί να τιμούν τα πρόσωπα που παρίσταναν οι εικόνες, λάτρευαν το υλικό από το οποίο ήταν κατασκευασμένες. Αρκετοί νέοι γίνονταν μοναχοί και δώριζαν τις περιουσίες τους στα μοναστήρια. Τα μοναστήρια πλήθαιναν, αποκτούσαν μεγάλη δύναμη και ίδρυαν σχολεία, ορφανοτροφεία, νοσοκομεία. 
Το κράτος όμως δεν έπαιρνε πια αρκετά φόρους, αφού η γη έμενε ακαλλιέργητη. Επίσης λιγόστευε ο αριθμός των στρατιωτών, γιατί όσοι νέοι γίνονταν μοναχοί απαλλάσσονταν από το στρατό. 
Έτσι, ο Λέων Γ΄ προχώρησε στην απαγόρευση της προσκύνησης των εικόνων. 
Ο γιος του Κωνσταντίνος Ε΄ πήρε ακόμη πιο αυστηρά μέτρα. Έκλεισε τα μοναστήρια και καταδίωξε τους μοναχούς. 

Ο Λέων Γ΄με το γιο του Κωνσταντίνο Ε΄σε νόμισμα της εποχής. 

Οι αποφάσεις αυτές, καθώς και τα διοικητικά  μέτρα για την εκκλησία, δημιούργησαν αναταραχή στους κληρικούς και στο λαό και τον χώρισαν σε δυο αντιμαχόμενες παρατάξεις:

• τους εικονομάχους (εικονοκλάστες), που στήριζαν τις αποφάσεις του αυτοκράτορα
• τους εικονολάτρες (εικονόφιλοι, εικονόδουλοι), που υπερασπίζονταν τη λατρεία των εικόνων

Ο λαός πίστευε ότι οι εικόνες και τα ιερά λείψανα είχαν θαυματουργές ιδιότητες. Στη μικρογραφία πολεμιστές παρακινούνται από κληρικό να αγγίξουν γονατιστοί θήκη με τίμιο ξύλο, για να εμψυχωθούν ξεκινώντας τη μάχη. 

Η θρησκευτική αυτή διαμάχη, η εικονομαχία διήρκεσε σχεδόν έναν αιώνα (726-843) δημιουργώντας πολλά προβλήματα στην αυτοκρατορία:

• πολλοί άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, φυλακίστηκαν ή εξορίστηκαν
• ναοί και μοναστήρια έκλεισαν
• εικόνες, έργα τέχνης και ψηφιδωτά καταστράφηκαν
• διαταράχτηκαν οι σχέσεις ανάμεσα στο Βυζάντιο και τη Δυτική εκκλησία, που υποστήριξε τους εικονολάτρες

Στη μικρογραφία εικονομάχοι παριστάνονται να προσφέρουν στον Εσταυρωμένο Χριστό σπόγγο και χολή με ξίδι. Στο κάτω μέρος εικονομάχοι παριστάνονται να προσπαθούν να καλύψουν την εικόνα του Χριστού με ασβέστη. 

Την αναταραχή που δημιουργήθηκε χρεώθηκε ο αυτοκράτορας Λέων Γ΄, που είχε σώσει την Πόλη και την αυτοκρατορία αποκρούοντας τους Άραβες.

Η εικονομαχία χωρίζεται σε δύο περιόδους:

• 1η περίοδος (726-787)
• 2η περίοδος (815-843)

Πρώτη περίοδος (726-787):
Λήγει το 787 με την Ζ΄οικουμενική σύνοδο που συγκαλεί η Ειρήνη η Αθηναία, αντιβασιλέας του γιου της και ανήλιου αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Στ΄. Καταγόταν από την εικονόφιλη Αθήνα. 

Ειρήνη η Αθηναία. Βασιλική του Αγίου Μάρκου, Βενετία.

Στην Ζ΄οικουμενική σύνοδο αποφασίστηκε:
«κατά την προσκύνηση των εικόνων η λατρεία των πιστών απευθύνεται προς τα εικονιζόμενα ιερά πρόσωπα και όχι προς την ίδια την εικόνα και τα υλικά από τα οποία αυτή είναι φτιαγμένη»

Η Ζ΄οικουμενική σύνοδος της Νίκαιας. Στη μικρογραφία διακρίνονται η Ειρήνη η Αθηναία, ο Πατριάρχης Κων/πόλεως και οι επίσκοποι που πήραν μέρος στη σύνοδο.

Δεύτερη περίοδος (815-843):
Η εικονομαχία σταμάτησε οριστικά το 843, όταν αυτοκράτειρα ήταν η Θεοδώρα. Η Θεοδώρα επανέφερε σε ισχύ τις αποφάσεις της Ζ΄οικουμενικής συνόδου.

Η Θεοδώρα ανακηρύχθηκε ανακηρύχτηκε Αγία και γιορτάζεται στις 11 Φεβρουαρίου. Μικρογραφία με παράσταση της εικονόφιλης Θεοδώρας (Ρώμη, Βατικανή Βιβλιοθήκη).

Η οριστική αναστήλωση των εικόνων γιορτάζεται από την εκκλησία μας, την πρώτη Κυριακή των νηστειών του Πάσχα και ονομάζεται Κυριακή της Ορθοδοξίας.

Ντοκιμαντέρ για την Εικονομαχία

Μια ειρηνική διαμαρτυρία- παραίτηση

  «Όταν ο Λέων Γ΄ εξέδωσε το Διάταγμα κατά των αγίων και σεπτών* εικόνων προσκάλεσε τον αγιότατο πατριάρχη Γερμανό να το υπογράψει. Ο γενναίος ιεράρχης όμως αρνήθηκε την υπογραφή και την αρχιεροσύνη του. Έδωσε τα ιερά άμφια του στον αυτοκράτορα και είπε: «Αυτό που ζητάς από μένα, βασιλιά, είναι αδύνατο να το κάνω, χωρίς απόφαση Οικουμενικής Συνόδου». Και φεύγοντας πήγε στο πατρικό του σπίτι, στο Πλατάνι, και ησύχασε*».

Θεοφάνης (Ιστορικός της εποχής)

*σεπτών = σεβαστών

*ησύχασε = έζησε την υπόλοιπη ζωή του ως μοναχός

Ο πρώτος διχασμός με τη Δύση

  «Όταν ο πάπας της Ρώμης έμαθε την καθαίρεση των σεπτών εικόνων, εμπόδισε να σταλούν οι φόροι της Ρώμης και της Ιταλίας στην Κωνσταντινούπολη. Με επιστολή   του ακόμη εμήνυσε στον αυτοκράτορα Λέοντα Γ' ότι δεν πρέπει ο βασιλιάς να κάνει λόγο και να μεταβάλει την αρχαία πίστη της εκκλησίας, η οποία έχει καθιερωθεί από τους αγίους πατέρες».

Θεοφάνης (Ιστορικός της εποχής)

Το κλείσιμο των εκκλησιαστικών σχολείων

  «Ο δυσσεβής Λέων Γ΄ όχι μόνον κατά των αγίων και σεπτών εικόνων άρχισε πόλεμο, αλλά και τα σχολεία και την εκπαίδευση, που από τα χρόνια του αγίου Κωνσταντίνου του Μεγάλου έως τώρα κρατούσε, αυτός τα έσβησε».

Θεοφάνης (Ιστορικός της εποχής)

Και μια σύγχρονη άποψη για την εικονομαχία

 «Η παθιασμένη λογοτεχνία της εποχής, η μόνη που έφτασε ως εμάς, αμαυρώνει και δυσφημεί σκόπιμα το έργο και την προσπάθεια των εικονομάχων αυτοκρατόρων, που εργάστηκαν όλοι και με όλες τους τις δυνάμεις για να σώσουν το Βυζάντιο από τον αραβικό κίνδυνο».

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, 

Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας

Θεοφάνης (Ιστορικός της εποχής)

Βασίλειος Διγενής Ακρίτας

   

πηγή:  ο ζωηρός μαθητής! 

Οι μυθικές μάχες του Διγενή με υπεράριθμους αντιπάλους.
Έργα του Δημήτρη Σκουρτέλη.

Από το τραγούδι του Αρμούρη:

Μὰ τὸν κὺρ ἥλιον τὸν γλυκύν, μὰ τὴν γλυκείαν του μάννα,
ὅσ᾿ ἄστρη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ φύλλα εἰς τὰ δένδρη,
οὕτως ἐκαταπέσασιν οἱ σέλλες εἰς τοὺς μαύρους.
Ἔστρωσαν καὶ ἐχαλίνωσαν, πηδοῦν, καβαλλικεύουν.

Μουσική:
Barbarian pipe band - Tourdion

 

 

 Ο Διγενής - Νίκος Ξυλούρης (σπάνια εκτέλεση) 

 

 

Ο Χριστιανισμός γίνεται επίσημη θρησκεία

πηγή: http://paidio.blogspot.gr/

Τι θα μάθουμε:

- Πώς ο Χριστιανισμός εξαπλώθηκε στα χρόνια του Κωνσταντίνου και των διαδόχων του.

- Γιατί και πώς ο αυτοκράτορας Ιουλιανός προσπάθησε να επαναφέρει τη θρησκεία του δωδεκάθεου.

- Πώς έγινε επίσημη θρησκεία του κράτους ο Χριστιανισμός και ποια μέτρα πήρε γι΄ αυτό ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος.

Το διάταγμα των Μεδιολάνων και η στήριξη του από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο βοήθησαν στην καθολική εξάπλωση του Χριστιανισμού.

Μ. Κωνσταντίνος

Για την ενίσχυση του Χριστιανισμού και την εξάπλωσή του μετά το 313 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος:

- προτιμούσε χριστιανούς σε δημόσιες θέσεις και τον στρατό.

- συγκάλεσε οικουμενική σύνοδο στην Νίκαια το 325 μ.Χ. και βοήθησε τους χριστιανούς να λύσουν τις θεολογικές τους διαφορές.

- βαπτίστηκε χριστιανός λίγο πριν το θάνατο του το 337 μ.Χ.

Πορτοκαλί: Κωνσταντίνος Β΄

Πράσινο: Κώνστας

Μπεζ: Δαλμάτιος

Γαλάζιο: Κωνστάντιος Β΄

Μετά το θάνατο του Μ. Κωνσταντίνου η αυτοκρατορία μοιράζεται μεταξύ των τριών του γιων (Κωνσταντίνου Β΄, Κωνστάντιου Β΄, Κώνστα) και του ανιψιού του Δαλμάτιου. 

Κωνσταντίνος Β΄

Κώνστας

Δαλμάτιος

Κωνστάντιος Β΄ 

Ο Δαλμάτιος δολοφονείτε από τους στρατιώτες τους και έτσι όλο το ανατολικό κομμάτι της αυτοκρατορίας περνάει υπό τον έλεγχο του Κωνστάντιου Β΄. Στο δυτικό τμήμα της αυτοκρατορίας επικρατεί ο Κώνστας

 Την ίδια πολιτική με τον πατέρα τους (ενίσχυση του Χριστιανισμού) ακολούθησαν και ο γιοι του. 

Ιουλιανός

Η θετική αυτή πολιτική υπέρ του Χριστιανισμού διακόπηκε το 361 μ.Χ., όταν ανέλαβε αυτοκράτορας ο ανιψιός του Κωνσταντίνου, Ιουλιανός (361 – 363 μ.Χ).

Ο Ιουλιανός:

- Είχε σπουδάσει (αρχαία ελληνική φιλοσοφία) και ζήσει στην Αθήνα και την Αντιόχεια. Οι σπουδές και η ζωή του τού προκάλεσαν το θαυμασμό για τον ελληνικό πολιτισμό, τους ολύμπιους θεούς και τη λατρεία τους.

- Προσπάθησε να επαναφέρει τη λατρεία της παλιάς θρησκείας.

- Προσπάθησε να περιορίσει τη χριστιανική θρησκεία.

Ο Ιουλιανός θυσιάζει στα είδωλα.

Τα μέτρα του Ιουλιανού δεν είχαν αποτελέσματα γιατί:

- κυβέρνησε μόνο δύο χρόνια (361-363 μ.χ.) και σκοτώθηκε πολεμώντας τους Πέρσες σε ηλικία 32 ετών.

- η παλιά θρησκεία βρισκόταν στην δύση της και η νέα στην ανατολή της

Αν και η προσπάθεια του Ιουλιανού δεν είχε αποτέλεσμα, δημιούργησε σοβαρές αντιδράσεις και διαμάχες ανάμεσα στους πιστούς των δύο θρησκειών.

Θεοδόσιος

Τον Ιουλιανό διαδέχθηκε ο Θεοδόσιος. Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος κήρυξε το Χριστιανισμό επίσημη θρησκεία του κράτους και πήρε αυστηρά μέτρα κατά των εθνικών (ειδωλολατρών):

Θεοδόσιος

- Έκλεισε αρχαίους ναούς, απαγόρευσε την λατρεία αρχαίων θεών και όρισε βαρύτατες ποινές για τους παραβάτες.

- Κατάργησε τους Ολυμπιακούς αγώνες το 392 μ.χ, τα Ελευσίνια μυστήρια και έκλεισε το Μαντείο τον Δελφών.

- Ανέχτηκε την λεηλασία και την καταστροφή αρχαίων ναών, μνημείων και έργων τέχνης από φανατικούς χριστιανούς.

Για όλα αυτά οι Χριστιανοί ονόμασαν:

- το Θεοδόσιο «Μέγα»

- τον Ιουλιανό «Παραβάτη»

Στην ειρηνική εξάπλωση του Χριστιανισμού ιδιαίτερη συμβολή είχαν οι τρεις ιεράρχες:

- Μέγας Βασίλειος

- Ιωάννης ο Χρυσόστομος

- Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός

Οι τρεις αυτοί ιεράρχες συνδύασαν την αρχαία ελληνική παιδεία με τα διδάγματα του Χριστιανισμού.

Κολοσσαίο

πηγή: http://paidio.blogspot.gr/

 

Το Colosseum (Κολοσσαίο, το Γιγαντιαίο) ήταν ένα τεράστιο πέτρινο αμφιθέατρο στην Ρώμη. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 72 μ.Χ. όταν αυτοκράτορας ήταν ο Βεσπασιανός και ολοκληρώθηκε το 80 μ.Χ. όταν αυτοκράτορας ήταν ο γιος του Τίτος. Αλλαγές πραγματοποιήθηκαν στη συνέχεια από τον αυτοκράτορα Δομιτιανό.  

Η κατασκευή του πραγματοποιήθηκε από χιλιάδες Ιουδαίους αιχμαλώτους που είχαν συλληφθεί μετά την καταστροφή των Ιεροσολύμων. 

Η χωρητικότητά του ανέρχονταν στους 50.000 θεατές. Το σχήμα του ήταν ελλειπτικό, κάτι που από τη μία επέτρεπε στους θεατές να είναι πιο κοντά στην κονίστρα (χώρος όπου διεξάγονταν οι αγώνες) και από την άλλη δεν επέτρεπε στους μονομάχους και στα ζώα να αναζητήσουν προστασία σε κάποια γωνία. 

Αποτελούνταν από 4 ορόφους. Από αυτούς, οι τρεις πρώτοι είχαν αψίδες κι ο 4ος 40 παράθυρα. Είχε μήκος 188 μ., πλάτος 156 μ. και ύψος 48 μ. Η περίμετρός του ανερχόταν στα 527 μ. 

Το Κολοσσαίο είχε 80 εισόδους. Αυτό έδινε τη δυνατότητα να αδειάσει από τους θεατές μέσα σε 5 λεπτά και να γεμίσει σε 15. Τέσσερις από τις εισόδους αυτές χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά από τους ρωμαίους άρχοντες και γερουσιαστές. 

Στην κονίστρα οδηγούσαν δύο πύλες, όπως σε όλα τα ρωμαϊκά αμφιθέατρα: η πύλη της «ζώσης σαρκός», από την οποία εισέρχονταν οι αγωνιζόμενοι και η «νεκρική» πύλη, από την οποία απομακρύνονταν οι νεκροί. Κάτω από την κονίστρα βρίσκονταν τα υπόγεια.

Τα εγκαίνια του έγιναν με αγώνες που διήρκησαν 100 ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων θανατώθηκαν 5.000 ζώα στην κονίστρα.

Το Κολοσσαίο λειτούργησε για περισσότερο από 400 χρόνια. Η λειτουργία του διακόπηκε μόνο από το 217 έως το 238 μ.Χ., όταν καταστράφηκε από πυρκαγιά που προκλήθηκε από χτύπημα κεραυνού.

Σήμερα αποτελεί ένα από τα δημοφιλέστερα τουριστικά αξιοθέατα της σύγχρονης Ρώμης. Ο Πάπας το επισκέπτεται κάθε Μεγάλη Παρασκευή, εις μνήμην τον χριστιανών μαρτύρων.

Στα τέλη του 2011 προβλέπεται να ξεκινήσουν αναστηλωτικά έργα, τα έξοδα των οποίων υπολογίζονται στα 25 εκατομμύρια ευρώ και αναμένονται να διαρκέσουν δυόμισι  χρόνια.

Κάνε κλικ εδώ για να φτιάξεις το Κολοσσαίο σε παζλ.

Η καθημερινή ζωή στην αρχαία Ρώμη

πηγή: http://paidio.blogspot.gr/

Τι θα μάθουμε:

- Πώς ήταν η ζωή των Ρωμαίων στις πόλεις και στην ύπαιθρο και ποιες ήταν οι ασχολίες τους.

- Πώς ήταν χτισμένη η Ρώμη.

- Πώς διασκέδαζαν οι άνθρωποι στη Ρώμη.

Καρδιά του ρωμαϊκού κράτους και έδρα του αυτοκράτορα ήταν η Ρώμη. Χτισμένη δίπλα στον ποταμό Τίβερη, ήταν στολισμένη με ναούς, ωραία κτίρια και έργα τέχνης. Ο πληθυσμός της τα χρόνια ακμής της έφτανε το ενάμισι εκατομμύριο ανθρώπους.

Rome Reborn 2.1: A Tour Through Ancient Rome from Bernard Frischer on Vimeo.

Οι περισσότεροι κάτοικοι της πόλης διέμεναν σε πολυκατοικίες, σε ένα δωμάτιο. Εκεί μαγείρευαν, έτρωγαν, κοιμούνταν. Τα έπιπλα τους περιορίζονταν σ' ένα ή δύο κρεβάτια, μια καρέκλα ή ένα σκαμνί. 

Οι εύποροι Ρωμαίοι ζούσαν σε μονοκατοικίες. 

Το παλάτι των αυτοκρατόρων ήταν χρισμένο στον Παλατίνο λόφο.

     Επειδή στη Ρώμη συγκεντρώθηκε πολύς κόσμος, οι Ρωμαίοι ενδιαφέρθηκαν ιδιαίτερα για την καθαριότητα. Έφτιαξαν σύστημα αποχέτευσης και δημόσια λουτρά.

Οι πολίτες της Ρώμης ξυπνούσαν πρωί και τελείωναν τη δουλειά τους το απόγευμα. 

Κύρια τροφή τους ήταν ο σιταρένιος χυλός. Πολλοί έτρωγαν στα υπαίθρια εστιατόρια κι έπιναν κρασί στα καπηλειά.

Τα αγόρια πήγαιναν στο σχολείο και μάθαιναν ανάγνωση, γραφή και αριθμητική. Τα κορίτσια διδάσκονταν τα ίδια μαθήματα στο σπίτι.

Κλικάρετε εδώ για να δείτε τη ζωή του Lucius Popidius Secundus, ενός δεκαεπτάχρονου εφήβου που ζει στη Ρώμη το 73 μ.Χ

 

 

 

 

Οι Ρωμαίοι είχαν πολλές γιορτές. Άλλες ήταν για τους θεούς και άλλες για σπουδαία γεγονότα. Τις γιόρταζαν με παρελάσεις, χορούς και τραγούδια.

Στην ρωμαϊκή ύπαιθρο ζούσαν οι γεωργοί, οι βοσκοί, οι τεχνίτες και οι μικροέμποροι. 

Οι μεγαλοκτηματίες γεωργοί είχαν μεγάλα και γόνιμα αγροκτήματα. Εκεί ήταν κτισμένα τα σπίτια των ιδιοκτητών μαζί με στάβλους, ορνιθώνες και αποθήκες για τους καρπούς και τις ζωοτροφές. 

Τη φροντίδα όλων αυτών των χώρων την είχαν οι δούλοι, που έμεναν μόνιμα εκεί.

Οι μικροϊδιοκτήτες καλλιεργούσαν μόνοι τα κτήματά τους και ζούσαν από τα λιγοστά προϊόντα που παρήγαγαν. Τα παιδιά τους συνήθως εγκατέλειπαν την ύπαιθρο και αναζητούσαν εργασία και καλύτερη τύχη στο στρατό, στην πόλη, στις τέχνες και στα δημόσια έργα, που πραγματοποιούνταν σε όλη την αυτοκρατορία.

Όλοι αυτοί, πλούσιοι και φτωχοί, πήγαιναν συχνά στη Ρώμη για να πάρουν μέρος στις μεγάλες γιορτές και στους αγώνες που γίνονταν εκεί.

Η ζωή των δούλων

Οι Ρωμαίοι μαστίγωναν και αλυσόδεναν τους δούλους. Τους έβαζαν να δουλεύουν χωρίς διακοπή και να κοιμούνται στα υπόγεια με ελάχιστη τροφή. Τους έδιναν τα χειρότερα ρούχα και τους απαγόρευαν να παντρεύονται. Γι' αυτό και οι δούλοι ζούσαν με τη σκέψη της εξέγερσης. Έγιναν πολλές εξεγέρσεις. Τη μεγαλύτερη την έκαμαν το 70 π.Χ. με αρχηγό το Σπάρτακο, Θρακιώτη αιχμάλωτο και μονομάχο. Ο ίδιος σκοτώθηκε και έξι χιλιάδες δούλοι που ήταν μαζί του σταυρώθηκαν.

Πλουτάρχου, Μ. Κράσσος

Κάνε κλικ εδώ για να μάθεις για την Εξέγερση του Σπάρτακου

Ο Τίβερης αρτηρία ζωής για τη Ρώμη

  Η Ρώμη δεν είναι παραθαλάσσια. Ο Τίβερης ποταμός της, που ήταν πλωτός, συνέδεε την πόλη με τη θάλασσα και με όλα τα λιμάνια της Μεσογείου. Καθημερινά ανέβαιναν τον Τίβερη 25 φορτηγίδες*, μεταφέροντας σιτάρι στη Ρώμη και κοντά της της, φορτωμένες λάδι, κρασί, τρόφιμα, μεταλλικά, υλικά οικοδομής και άλλα είδη για την αγορά . Οι Ρωμαίοι, εκτιμώντας την αξία του Τίβερη για τη ζωή τους, τον τιμούσαν και τον λάτρευαν ως θεό.

Will Durant, Παγκόσμιος Ιστορία τον Πολιτισμού

Άρτος και θεάματα

  Οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες για να κρατούν ικανοποιημένους τους κατοίκους των μεγάλων πόλεων, που έκαναν συχνά εξεγέρσεις, τους προσέφεραν δωρεάν γεύματα και δωρεάν διασκέδαση (άρτο και θεάματα). Αυτά τα θεάματα ήταν κυρίως μονομαχίες και θηριομαχίες.

Μια παράσταση στο Κολοσσαίο.

  Πολλά άτομα μονομαχούσαν, ενώ άλλοι πολεμούσαν μεταξύ της σε ομάδες, στην ξηρά ή στο νερό. Τότε πλημμύρισε ξαφνικά το αμφιθέατρο και έφεραν μέσα άλογα και ταύρους και άλλα κατοικίδια, που είχαν εκπαιδευτεί να κινούνται στο νερό όπως στη στεριά. Έφεραν και ανθρώπους πάνω σε πλοία, οι οποίοι άρχισαν να ναυμαχούν.

Κάσσιος Δίων, Ιστορία της Ρώμης

Μια απάνθρωπη διασκέδαση

Το πλήθος μετά από κάθε μονομαχία ζητά από το νικητή που φόνευσε τον αντίπαλό του, να αντιμετωπίσει αμέσως άλλον, ξεκούραστο, που θα καταφέρει να τον φονεύσει. Και ο τελευταίος νικητής φυλάσσεται για μια άλλη σφαγή. Έτσι ο άνθρωπος, πράγμα ιερό για τον άνθρωπο, φονεύεται από το συνάνθρωπό του για απλή διασκέδαση των θεατών.

Σενέκας, Επιστολές